Page 65 - Stuij Familiemagazine november 1998

Stuij Familie Magazine

DIE STILLE WAERHEYT (1+2))

De archieven bevatten nog veel onbewerkt materiaal. Door oude documenten te transcriberen
komen allerlei zaken aan het licht. De heer L. Ooms heeft van de trancripties verhaaltjes
gemaakt.

door L. Ooms

Bovenstaande titel is ontleend aan een aantekening in het archief van de Heerlijkheid
Wijngaarden. Die aantekening luidt:

'Die stille waerheyt in Wijngerden bescreven den xxiiii
dach van Mey anno xxxii gehoert bij Florys Oem heer
van Wij[n]gerden en[de] van Rubruyck in
tegenwoerdicheyt Frans Brienensz als leenma[n] van
Wijgerden en[de] bij gebreck van anderen bij Huych
Pieterss amminseer van die Lynde en[de] ... Mathijss
als man[n]e van die graeffelijckheit.'

Het gaat dus om een stuk van 24 mei 32 en omdat we
dat het om 1532 gaat. Heel oud dus!

Ik weet niet of het u ook vergaat als mij, maar als ik
een stuk in oud-Hollands schrift zie, wil ik altijd graag weten wat er staat. Want hoewel het
bovenstaande met een beetje goede wil nog wel te begrijpen is, is het in werkelijkheid anders.
Het bovenstaande stukje is namelijk een transcriptie (=overzetting) van een in het oud-
Hollands geschreven acte waarin bepaalde zaken zijn vastgelegd. De tussen [ ] geplaatste
letters zijn toegevoegd om het nog enigszins leesbaar te maken.

Oude geschriften zijn dikwijls erg moeilijk te ontcijferen en dat niet alleen omdat de tand des
tijds zijn sporen heeft nagelaten. Men schreef de letters vroeger dikwijls heel anders dan wij
nu doen en ze gebruikten ook woorden die wij niet meer kennen.
Leestekens werden uiterst spaarzaam of zelfs helemaal niet gebruikt. Als we dan daarbij nog
bedenken dat ook vroeger al de een beter en vooral duidelijker kon schrijven dan de ander,
dan is het begrijpelijk dat het lezen van stukken van zo'n slordige 4 á 500 jaren geleden, niet
altijd eenvoudig is. Je moet er, zoals we tegenwoordig nogal eens horen, voor doorgeleerd
hebben!

Gelukkig zijn er mensen die zo'n studie hebben gedaan en die het oude schrift kunnen
transcriberen (overzetten) in letters die wij kennen, waardoor die stukken toegankelijk worden
voor een grotere groep belangstellenden.

Als we het bovenstaande stukje eens nader bekijken, zien we dat er geen enkel leesteken in
voorkomt. Alles loopt aan één stuk door.

November 1998 64