Page 66 - Stuij Familiemagazine november 1998

Stuij Familie Magazine

Nu is deze aanhef nog wel te begrijpen, maar in andere stukken kan dat voor veel
onduidelijkheid zorgen. We zien bovendien dat een klinker vroeger meestal werd verlengd
niet door hem te verdubbelen zoals wij nu doen, maar door er een e achter te zetten.

Zo staat er waerheyt in plaats van waarheid, gehoert waar wij gehoord en tegenwoerdicheyt
waar wij tegenwoordigheid zouden schrijven. De naam Floris Oem, van de heer van
Wijngaarden, dient dus te worden uitgesproken als Floris Oom!

Als je dat allemaal weet is het niet zo moeilijk. Maar wist u
dat met het woord amminseer de ambachtsheer wordt
bedoeld?

U moet bedenken dat er vroeger geen vaste regels waren
voor de schrijftaal. De gebruikte taal was in de eerste plaats
een spreektaal en hoe je die opschreef moest je zelf maar
weten, als men maar kon begrijpen wat er werd bedoeld.
Dezelfde woorden werden daardoor in één en hetzelfde stuk
soms op verschillende manieren geschreven. Maar wie zou moeten uitmaken of iets goed of
verkeerd was geschreven? Er waren geen vaste regels waaraan het kon worden getoetst.
Daarom moeten wij ook niet te gauw het hoofd schudden als sommige woorden naar onze
mening wat krom zijn opgeschreven.

Als u het bovenstaande in gedachten houdt, zult u de stukjes die ik onder bovenstaande titel
wil schrijven wellicht wat gemakkelijker begrijpen. En zonodig zal ik sommige woorden ook
nog wel nader toelichten. Die stukjes, die allemaal ontleend zijn aan het bovengenoemde
archief van de Heerlijkheid Wijngaarden, bevatten geen wereldschokkende zaken. Maar
omdat het gaat om een dorp waarin velen hun wortels kunnen vinden, zijn ze wellicht
interessant genoeg om er kennis van te nemen. En wie weet komen we nog wel een enkele
voorouder tegen!

DIE STILLE WAERHEYT (2)

In het eerste stukje onder deze naam heb ik wat algemene zaken betreffende het Archief van
de Heerlijkheid van Wijngaarden onder de loep genomen. In dit vervolg wil ik enkele zaken
die in dat archief voorkomen, aan de orde stellen. Bekijken we eerst eens wie er allemaal
worden genoemd als betrokkenen bij die Heerlijkheid van Wijngaarden. Ik neem daarvoor een
inleiding zoals die in de transcriptie staat beschreven, in zijn geheel over.

'Extract vuyt sekere deposicien (depositie=getuigenis, verklaring in rechte) voir recht
geschiet zijnde in de heerlickheyt van Wijngaerden upten drie en twintichsten September
a[nn]o vijftienhondert vier en[de] veertich. er presentie van mijn heere van Wijngaerden
ende leenmannen van de graeffelicheyt van Hollant als mijn heer van Herdichvelt Aelbert
Pinxom Wouter Oem heer van Papendrecht Jacop Quekel baillieu van Zuythollant Willem van
Drenckwaert Bouwensz borgemeester tot Dordrecht Aernt Cornelisz als nu ter tijt
borgemeester tot Dordrecht Adriaen van Blienborch Adriaensz Willem Jansz ende Jan
Adriaensz Willem Jansz en Jan Ariensz, alle leenmannen van de graeffelicheyt van Hollant
voorseyt.'

November 1998 65