Page 26 - Stuij Familiemagazine juli 2000

Stuij Familie Magazine

Wat Vink toen ook nog niet kon weten was het feit dat de zeespiegel sinds die tijd tientallen
meters ging stijgen, wat samenhing met het milder wordende klimaat. Ook het grondwater
steeg met de zeespiegel mee. Bovendien overstroomde het gebied veelvuldig.

De verlande veenstromen
Vink had het wel bij het goede eind wat betreft de veenstromen die verland waren. Hij
ontdekte er vier die van oost naar west door onze streek zeewaarts gelopen hebben. Het oosten
van de Alblasserwaard helt immers af naar het westen. (Het heeft op zich niets met deze
materie te maken, maar het is het vermelden waard dat het polderwater van het
Hoogheemraadschap om die reden via de boezems naar Kinderdijk wordt afgevoerd).
Evenals de donken zijn ook de verlande stromen weer in het landschap zichtbaar geworden.
Tijdens de ontginning in de 12e en 13e eeuw zullen ze nauwelijks zichtbaar geweest zijn,
maar door bemaling en erosie is de veenlaag weer wat ingeklonken. De voornaamste verlande
stroom wordt de Schoonrewoerdse rug genoemd, omdat deze vanaf Schoonrewoerd tot aan
Bleskensgraaf meandert. Hier en daar wat hoger en breder en soms ook met een vertakking.
Vink trok de juiste conclusie dat, voordat de Merwede en de Lek grote rivieren waren, andere
rivieren het water van de hogere gebieden door onze streek naar de Noordzee voerden. Ze
waren door het veen geschuurd totdat ze dichtslibden met door henzelf aangevoerde
duizenden
tonnen grind, zand en klei. De klei was op de oevers gespoeld, waardoor de oeverwal
gevormd werd.

Onbelangrijk
Men kreeg sinds Vink zijn theorieën had kenbaar gemaakt geleidelijk meer inzicht in de
ontstaansgeschiedenis van de streek. Slechts een kleine groep mensen, geologen en
waterstaatkundigen had het door. Men deed er echter niets mee, want het westen van
Nederland, in het bijzonder het veengebied, was onbelangrijk. Daar zouden nooit mensen
gewoond hebben zoals in Drenthe, Limburg en Brabant. Het was hier altijd moeras geweest,
dacht men. Vanaf de schepping had de wildernis hier van alle mensen verlaten gelegen. Woest
en onbegaanbaar totdat men het gebied in de late Middeleeuwen ging ontginnen en bemalen!

Fantasieën en veronderstellingen
Nog altijd had men alleen maar Romeinse
aantekeningen, maar dat zou wel niet voor
deze streek gelden. Men leerde nog op
school dat de Batavieren drinkend,
dobbelend, vechtend en moordend
omstreeks 60 jaar voor Christus de Rijn
waren komen afzakken! Verder dan de
Betuwe, dacht men, waren ze niet
gekomen.
Kronieken verhaalden van Noormannen
die de rivieren waren opgevaren om te
komen plunderen in de 9e eeuw. Duistere
verhalen vertelde men over een zeeslag die op De Giessen gevoerd was. Op winteravonden
werd door oude mensen verteld van een veldslag in de 80-jarige oorlog. Vandaar al die
pijpenstelen die overal op de akkers gevonden werden! Ook zou er een Romeinse heerweg
gelopen hebben.

juli 2000 25