Page 32 - Stuij Familiemagazine november 1998

Stuij Familie Magazine

De Alblasserwaard
Het gebied dat nu de Alblasserwaard vormt, is in de alleroudste stukken omschreven als de
landsheerlijke wildernis. De wildernis van de landsheer dus. Later toen die landsheer zijn
wildernis was gaan exploiteren, werd het gebied aangeduid als lande tussen de wateren van de
Lecke ende den Donck.
Met Donck wordt dan bedoeld het donkencomplex langs de Giessen vanaf Slingeland via
Hoornaar, Minkeloos en Arkel naar Hoog-Blokland. Die wildernis met zijn kreken, geulen,
Moerassen en bossen was, evenals later de Biesbosch vóór de Deltawerken, een
getijdengebied. De kleilaag was echter in deze streek veel dunner dan in de Biesbosch, waar
de twee á drie meter klei pas is volgeslibd na de Sint-Elisabethsvloed van 1421. In onze
wildernis hadden eb en vloed dus vrij spel.
In natte periodes werd alles, behalve de toppen van de talrijke zanddonken, overstroomd en
werd op het veen een vruchtbaar laagje klei afgezet, waardoor het veen erg hard groeide.
Dat veen was 10.000 jaar geleden begonnen te groeien op de zandvlakte die op gemiddeld tien
meter diepte terug te vinden is als de bedding van de Oer-Rijn, die vele kilometers breed was.
Dat moest ook wel, want die Oer-Rijn had onvoorstelbare massa's smeltwater van de gletsjers
moeten afvoeren.

De donken zijn duinen, die ontstaan zijn toen de bedding van de Rijn was drooggevallen. Er
liggen honderden van die donken onder het veen begraven. Sommige waren wel twintig
meter hoog. Onder ons bevindt zich dus een landschap vergelijkbaar met de Loonse en
Drunense duinen. Door het zachter wordende klimaat steeg de zeespiegel, dus ook het
grondwater, in onze streek gestaag. Het veen groeide mee. Dat was gaan groeien toen de
bodem vochtiger werd. Bomen, riet, biezen, mos en waterplanten stierven af en groeiden
weer opnieuw, in een zeven eeuwen durende kringloop. De veenlaag kon daardoor tien meter
dik worden.

Aanvang van de ontginning, de oudste bewoning
In deze ongecontroleerde wildernis leefde ten tijde van de aanvang van de ontginning in de
12e eeuw hier en daar een kleine groep mensen, vissend en jagend. Misschien hadden ze ook

November 1998 31