Page 16 - Sliedrecht 1949-1945
P. 16
der duikers waren. Dien dag hebben velen vertoefd 't bijzonder hen, die steeds hun woning opengestela
op de wonderlijkste plaatsen. Ik heb ze zien kruipen hebben om de herbergzaamheid te betrachten. Deze
in een aardappelkist, met aardappelen over het ge- zullen ongetwijfeld een meer bevredigd gevoel heb-
heele lichaam, of in een houthok. met keurig hout ben dan diegenen, die "niet thuis gaven".
over zich heen gestapeld. De taak van de L.O. was practisch gedaan op den
dag van de capitulatie. De bemoeiingen met de on-
Toch was wegvoering van velen het sombere dag- derduikers moesten echter doorgaan, daar velen
einde van dien 16en Mei. geen goede papieren hadden. Dit vond zijn oplossing
Velen van hen hebben we wéér zien keeren; helaas in "Nederlands Volks Herstel" (N.V.H.), waarvan
zijn er ook velen, die niet terugkwamen. Zij zijn hier ter plaatse een bureau gevestigd is in het pand
oorlogsslachtoffer geworden; de één stierf, doordat van de f'a, Groenewold. Iedere opduiker moet zich
tijdens zijn ziekte hem de goede medicijnen niet ge- daar melden, waar dan het slot zich voltrekt van
geven werden, de ander, doordat hij een ongeluk zijn onderduikersbestaan, n.l. de registratie en het
kreeg in een oorlogsindustriefabriek. verstrekken van bewijzen ter verkrijging van nieu-
we distributiebescheiden, etc.
Moge God de nagelaten betrekkingen sterken en de
diepe wonden doen heelen. Het bureau stelt zich o.m. ten doel, ook nu nog, in-
dien noodig en mogelijk, (vroegere) onderduikers
Dit artikel over het L.O.-werk wil ik niet besluiten, financieel en materieel te steunen.
zonder vanaf deze plaats al diegenen te danken, die
dit mooie werk met hun beste krachten dienden; in
U hebt zich wellicht meer dan eens afgevraagd hoe Was het Moffenbevel "Persverbod", dan was ons
het mogelijk was dat een blad als "Vrij Nederland" devies "Persvrijheid". Toen dan ook in 't bijzonder
- "Trouw" - "Parool" en vele andere bladen met de de uiterst linksche en uiterst rechtsche pers verbo-
regelmaat van een klok in uw huiskamer kwamen.
Deze bladen, voor buitenstaanders als "illegale lee, den werden was de vraag: Hoe kunnen we ons Ne-
tuur" aangeduid, waren legaal. 't Is toch immers derlandsche Volk toch de voorlichting geven, die het
zoo, dat alles wat we deden een zaak was, niet uit juist in bezettingstijd zoo broodnoodig heeft? Ieder
liefhebberij, maar uitsluitend voortvloeiend uit de kende in eigen kring wel menschen, die bereid wa-
behoefte, gevolg te geven aan den oproep van onze ren den strijd tegen den bezetter mee aan te binden
geëerbiedigde Koningin en Hare Regeering om ons en risico te nemen met inzet van eigen leven, om
te verzetten en Haar en het Vaderland getrouw te den vijand met de pen te lijf te gaan. trachtende al-
blijven. Alles, wat dus geschiedde in opdracht der dus ons volk rijp te maken voor de ons opgedrongen
Koningin, was legaal, 't zij verzet - 't zij helpen van
onderduikers, dus ook lectuurverspreiding. strijd. Papierschaarschte was in eerste instantie
voor dit doel geen probleem, maar wel de plaats,
14 waar gedrukt zou worden. Lang zoeken was niet
noodig, want meerdere drukkers, die aan handen en
voeten gebonden waren, voelden (mede) ook de
dringende noodzaak ons volk de zoo gewenschte voor-
lichting te blijven geven. Het is hier niet de plaats
namen te noemen van diegenen, die daaraan mede-
gewerkt hebben. Hiervoor zal t.z.t. verschijnen "Het
guldenboek der drukkers", waarin al die medewer-
kers een plaats zullen krijgen. De verspreiding der
bladen was op zichzelf ook weer een vak apart.
Eén der methode's was o.m. de volgende:
Zoodra de nummers gedrukt waren, kwam een z.g.
voddenboer voor het betreffende pand, die zijn wa-
gen achter de drukkerij reed. Als hij vol was, ver-
trok hij, toegedekt (afgeladen) met lorren naar een
garage; dit reisje herhaalde zich enkele malen, tot-
dat pl.m. een 50.000 tal exemplaren in een politie-
auto of een groote veewagen verdwenen waren,
waarna de chauffeurs startten met een dame naast
zich die op de haar bekende adressen het benoodigde
aantal nummers afleverde. Zeer simpel als u dit
leest, maar de opdracht was dikwijls niet zoo ge-
makkelijk uitvoerbaar,
Een uurtje voor het vertrek b.v, op een Dinsdag
komt een koerier binnen met bericht van Landwacht-
controle; de rijroute dan maar weer gewijzigd.
Met een "Succes-sterkte" en "denk er om, nooit
stoppen op bevel van politie of landwacht, maar
doorsnorren en redden, wat te redden is", vertrek-
ken we. Aan deze, zich iedere reis herhalende woor-
den, behoefde maar eenmaal gedacht te worden.
"Ja, een landwachter even buiten Rotterdam gaf
sein om te stoppen, hij schoot slechts één keer, maar
raakte niet en een heel eind verder gingen wij bij
kennissen aan om te verwisselen van auto, die ook
steeds te onzer beschikking stond, onze kostbare
vracht overladen en weer· verder naar het volgende
